Staszów

Miasto stanowi centrum administracyjne powiatu staszowskiego znajduje się tu m.in. starostwo, sąd rejonowy, prokuratura rejonowa, Komenda Powiatowa Policji i Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej.

Herbem Staszowa jest herb szlachecki Korab.

Powierzchnia: 26,88 km?
Ludność (2008): 16 137 osób

Staszów jako wioska znany był już w XIII w., kiedy to wg. przekazów Tatarzy spalili drewniany kościół. Na jego miejscu wybudowano obecny kościół p.w. św. Bartłomieja. W 1525 roku, na drugi dzień po hołdzie pruskim, tj. (11.IV) Zygmunt I nadał Staszowowi przywilej odbywania jarmarków. Od tego czasu, należący wówczas do Hieronima Łaskiego Staszów pozostaje miastem. 

Szczególny rozkwit przeżywa Staszów od chwili, kiedy po wielkim pożarze w poł. XVIII w. ówczesny właściciel Aleksander Czartoryski buduje 27 murowanych kamienic wokół rynku i sprowadza niemieckich rzemieślników. Dzięki nim Staszów staje się centrum przemysłowym regionu. Produkowano tutaj wyroby sukiennicze, szable, fajki stambułki, ceramikę, wyroby skórzane.

Niegdyś stanowiący część dóbr Rytwiańskich Staszów i najbliższe otoczenie nazywane były, u szczytu potęgi gospodarczej - ?Państwem Staszowskim?.

Staszów dziś, to miasto, którego rozwój w niewielkim stopniu wynika ze świetnej starożytnej historii. Miasto rozwinęło się po odkryciu w najbliższym sąsiedztwie złóż siarki mineralnej. Pozwoliło to Staszowowi podnieść się z powojennej zapaści.

Z punktu widzenia turysty warto poświęcić trochę czasu Staszowowi. Polecenia godnym jest odwiedzenie  kościoła św. Bartłomieja, wraz z kaplicą Matki Boskiej Różańcowej oraz przyległym cmentarzem. W kościele należy zwrócić uwagę na bogate sztukaterie w prezbiterium, które pokrywały niegdyś całe sklepienie. Usunięto je ze względu na pękanie kościoła, spowodowane słabą konstrukcją i prawdopodobnie zjawiskami krasowymi pod obiektem. Do kościoła dobudowana jest wspaniała manierystyczna kaplica Matki Boskiej Różańcowej zwana też ?Kaplicą Tęczyńskich?, będąca doskonałym przykładem renesansowego włoskiego odrodzenia. Obowiązkowym punktem na trasie jest Rynek wraz z XVIII w. Ratuszem. Układ architektoniczny tej części miasta pozostaje niezmieniony od XVII w. Uwagę zwiedzających przyciąga ciekawa bryła ratusza. Co prawda, pełnił on swego czasu funkcję siedziby władz miejskich, ale pierwotne przeznaczenie daje raczej powód do używania drugiej nazwy - kramnice. Po Staszowie rozrzuconych jest wiele interesujących zabytków architektury małomiasteczkowej i przemysłowej. Obok rynku, przy ul. Krakowskiej znajduje się budynek XVII w. karczmy, a przy kanale rzeki Czarnej zabudowania przemysłowe z XVIII-XIX w. w tym dawny młyn. W parku nad rzeką dawne koszary rosyjskie z okresu rozbiorów.

Tuż za Staszowem zaczyna się przetykany licznymi oczkami wodnymi i stawami las. Największe z nich tzw. Golejów otaczają ośrodki wypoczynkowe oraz liczne punkty gastronomiczne. Można na Golejowie skorzystać z plaży, popływać kajakiem i rowerem wodnym. Szczególną atrakcję stanowi przepłynięcie przesmykami łączącymi staw duży golejowski z trzema mniejszymi.

Odpoczywając na Golejowie nie wolno zapomnieć, że to tylko jeden z kilkudziesięciu stawów śródleśnych w tej okolicy. W dawnych przewodnikach po woj. świętokrzyskim nazywano Golejów ?Małymi Mazurami?. Najłatwiej dotrzeć do licznych oczek wodnych poruszając się pieszo, rowerem lub konno. 

Niezwykle różnorodne atrakcje znajdują się w promieniu niecałych dziesięciu kilometrów od Staszowa.

W pobliskiej Wiśniowej, pośrodku parku jest okazały pałac Kołłątajów. Historia tego miejsca związana jest z jednym z najwybitniejszych polskich patriotów  ks. Hugonem Kołłątajem. Miejsce to ukochał tak bardzo, że zażądał, aby po śmierci jego serce pochować w Wiśniowej. Obecnie wmurowane jest za tablicą pamiątkową w kościele.

Wiśniowa jest miejscowością położoną wśród niezwykle uroczego krajobrazu. Łąki przecina meandrująca wśród lessowych wzgórz rzeka Kacanka. Zalesione wzgórze przecinają liczne, bardzo głębokie wąwozy, a wkoło można napotkać ślady historii.

Inną zupełnie historię mają Kurozwęki  wieś odległa od Staszowa o ok. 8 km. Tam na łąkach nad rzeką Czarną pasą się jedyne w Polsce hodowlane bizony. Być może nie byłby ten widok tak niezwykły, gdyby nie perspektywa wspaniałego pałacu z okazałym romantycznym parkiem, rysująca się ponad nimi. Pałac i park ze wspaniałymi platanami są ponownie w rękach dawnych właścicieli  - rodziny Popielów.

W Kurozwękach jest również wspaniały kościół wraz z zespołem klasztornym, w którym obecnie znajduje się zakład opiekuńczo leczniczy.

Atrakcji, znajdujących się w zasięgu jednodniowej wycieczki rowerowej ze Staszowa, nie sposób wymienić. Najciekawsze z nich to: klasztor pokamedulski, ruiny zamku, pałac Radziwiłłów i dawne zabudowania przemysłowe w Rytwianach, śródleśna wioska Strzegom, w której znajduje się drewniany kościółek, eklektyczny pałac w Wiązownicy Kolonii zwany ?Dzięki?, średniowieczne miasteczko Szydłów, sanktuarium Matki Boskiej Różańcowej w Sulisławicach, ruiny zamku w Ujeździe. Lokalizacja Staszowa powoduje, że odpoczywający tutaj turysta zwiedzić może również pobliskie pasma gór świętokrzyskich, Sandomierszczyznę i Ponidzie.