Nowa Ruda

Nowa Ruda jest niewielkim miasteczkiem, znajdującym się w południowo - zachodniej części Polski, w Sudetach Środkowych. Położona między Górami Sowimi a Wzgórzami Włodzickimi, leży zaledwie 4 km od granicy z Czechami. Zajmuje obszar o powierzchni 37,2 km2 a średnia wysokość wznosi się średnio na 360 ? 420 m npm.

Powierzchnia Nowej Rudy składa się z kilku jednostek fizyczno geograficznych, które tworzą południowo-wschodnie stoki Wzgórz Włodzickich, Obniżenie Noworudzkie w kształcie litery ?X?, południowo - zachodnie stoki Wzgórz Wyrębińskich a także zachodnie stoki wzgórz zwanych Garbem Dzikowca i na południu część obniżenia Bożkowa.

Nowa Ruda jest miastem założonym w dolinie rzeki Włodzicy i jej dopływów, pomiędzy Górami Sowimi a Wzgórzami Włodzickimi na linii szlaków handlowych prowadzących z dzisiejszych Czech do Śląska. Rozwój osady przypadł na czas kolonizacji niemieckiej za panowania czeskiego króla Przemysła Ottokara II (1253-1278). Pierwsza, historyczna wzmianka o grodzie nad Włodzicą, zamieszczona w najstarszej księdze fundacji miejskiej Kłodzka pochodzi z roku 1337 i wymienia proboszcza Reynharta. W 1347 r. osada należała do Hannusa Wusthuba, który w roku 1352 sprzedał noworudzkie dobra rodzinie Donynów.

Nowa Ruda posiada bardzo złożony, oryginalny układ urbanistyczny, świetnie dostosowany do zróżnicowanego ukształtowania terenu. Najstarszą jego część stanowi dolne miasto położone nad Włodzicą. Tam też był pierwszy kościół parafialny i plac targowy. W XV w. na tarasie leżącym o 40-50 m wyżej, wytyczono nowy rynek, wzniesiono ratusz i kościół parafialny, a potem i świątynię ewangelicką. W ten sposób powstało górne miasto. Obie części łączą spadziste ulice i schody dla pieszych. Różnice wysokości są tak znaczne a zbocza strome, że np. dwie ulice wychodzące z Rynku (Piłsudskiego i Podjazdowa) krzyżują się z sobą na różnych poziomach. Jednak otwarty charakter miasta (brak obwarowań), liczne zniszczenia wojenne i pożary spowodowały, że w Nowej Rudzie nie zachowało się zbyt wiele cennych zabytków, chociaż większość domów posiada starsze relikty (piwnice, sklepienia, detale kamieniarskie itp.)

Gmina Miejska Nowa Ruda
ul. Rynek 1
57-400 Nowa Ruda
www.um.nowaruda.pl

powiat: Kłodzki
województwo: Dolnośląskie